و فرمودهء خداوند : ( وَ يُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ ) « 1 » يعنى : از عقوبتش شما را بر حذر مىدارد . و بقولى : از خودش . و سهيلى گفته : نفس عبارت از حقيقت وجود است نه چيزى بيشتر از اين ، و چون از ريشهء نفاست و شىء نفيس ( - گرانبها ) گرفته شده صلاحيت داشت كه از خداوند تعالى با آن تعبير شود . و ابن اللّبان گفته : علما آن را چند تأويل كرده‌اند ، از جمله اينكه با كلمهء نفس از ذات تعبير شده ، وى گويد : هر چند كه اين تأويل از لحاظ لغت جايز است ولى متعدى شدن فعل به آن با « فى » كه ظرفيّت را مىرساند بر خداى متعال محال است . و بعضى آن را به غيب تأويل كرده‌اند ؛ يعنى : و نمىدانم در غيب و سرّ تو چيست ، گفته كه : اين تأويل خوب است چون در آخر آيه فرموده : ( إِنَّكَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ ) - البته كه تو داناى غيبها هستى ) « 2 » . 3 - واژهء « وجه » كه به ذات تأويل شده است . و ابن اللّبان دربارهء فرمودهء خداوند : ( يُرِيدُونَ وَجْهَهُ ) « 3 » ، ( إِنَّما نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ ) « 4 » ، ( إِلَّا ابْتِغاءَ وَجْهِ رَبِّهِ الْأَعْلى ) « 5 » گفته : منظور اخلاص نيّت براى خداوند است . و ديگرى دربارهء فرمودهء خداوند : ( فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ ) « 6 » گفته : يعنى جهتى كه خداوند امر فرموده به آن توجه گردد . 4 - واژهء « عين » كه به ديدن و درك كردن تأويل گرديده ، بلكه بعضى گويند : اين كلمه در حقيقت به همين معنى است بر خلاف پندار برخى كه آن را مجاز شمرده‌اند ، و مجاز در ناميدن عضو ( چشم ) به آن مىباشد . و ابن اللّبان گفته : نسبت « عين » به خداى تعالى اسمى است براى آيات بينندهء او كه با آنها به مؤمنين نظر مىكند ، و با آنها مؤمنين به او نظر مىكنند ، خداى تعالى فرموده : ( فَلَمَّا جاءَتْهُمْ آياتُنا مُبْصِرَةً ) - پس هنگامى كه آيات ما با بينش براى آنها آمد « 7 » كه بصر و بينايى را به آيات نسبت داده شده به گونهء مجاز ، چون همان مراد

--> ( 1 ) . آل عمران ، 28 ( 2 ) . آل عمران ، 28 ( 3 ) . انعام ، 52 ( 4 ) . انسان ، 9 ( 5 ) . ليل ، 20 ( 6 ) . بقرة ، 115 . ( 7 ) . نمل ، 13